جا به جايي محور كره زمين در قدرتمند ترين زلزله قرن
 
 
جا به جايي محور كره زمين در قدرتمند ترين زلزله قرن
 
مدير مركز ژئوفيزيك و بررسي هاي آتش نشاني ايتاليا تصريح كرد: قدرتمند ترين زلزله قرن كه در ژاپن رقم خورد منجر به جا به جايي 10 سانتي متري محور كره زمين شده است.
ديروز «آنتونيو پرسنتي» اضافه كرد: احتمال دارد تغيير محور كره زمين بر ميزان تابش خورشيد اثر بگذارد اما اين تاثيرگذاري قابل احساس نيست.
شمار تلفات قدرتمند ترين زلزله قرن كه در سواحل اقيانوس آرام ، سونامي به راه انداخت به بيش از دو هزار نفر رسيده است.اين در حالي است كه هزاران ژاپني ، زخمي ، آواره يا ناپديد شده اند.
ساعت 14:46 جمعه به وقت توكيو- 5:46 بامداد به وقت گرینویچ- زلزله‌ای به بزرگي 9/8 ریشتر شمال شرق ژاپن را تكان داد.به دنبال اين رخداد مهيب كه در 400 کیلومتری شمال شرق «توكيو» شكل گرفت در قلب اقیانوس آرام آشوب به پا شد و سونامی ويرانگر به راه افتاد.زلزله و سونامي از «هوكايدو» در شمال ژاپن تا «اوكيناوا» در جنوب را به شدت تحت تاثير قرار داد و اين كشور ، سرزمين غم لقب گرفت.
قدرتمند ترين زلزله قرن در عمق 10 کیلومتری بستر اقیانوس آرام رقم خورد و پس از اعلام سامانه هاي هشدار سونامی ، موج هايي به بلنداي 10 متر در سواحل ژاپن ، فیلیپین ، هاوایی ، اندونزی ، تایوان و روسیه به پا شد.همان موقع چندين منطقه و تاسیسات ساحلی در شمال شرق ژاپن تخریب شد ، بسیاری از خودروهای سبک و سنگین زير سونامی ماند ، برق و تلفن ميليونها نفر قطع و صدها برج و ساختمان مهم آتش گرفت.دولت روسیه و چند كشور ديگر نيز از مردم در معرض خطر خواستند به مكان هاي بلند پناه ببرند.در عين حال ، پس لرزه های شدید ، پایتخت ژاپن و حومه را تكان داد و بورس «توکیو» به پایین ترین شاخص خود در هفته های اخیر رسید.قدرت نعره زمين به اندازه اي بود كه ساختمان هاي «توكيو» دو دقيقه تمام لرزيد و مردم پايتخت ، سراسيمه به خيابانها دويدند.تازه ترين خبرها حاكي از اين است كه شمار تلفات قوي ترين زلزله تاريخ ژاپن از مرز 2000 هزار نفر فراتر رفته است و افزون بر 4000 نفر هم ناپديد شده اند.در شمال شرق ژاپن ، افزون بر 3400 ساختمان به طور كامل تخريب و در بيش از 200 نقطه اين كشور آتش به پا شد.
همچنين لوله هاي گاز و سامانه آبرساني سرزمين چشم بادامي ها آسيب جدي ديده است و بيش از يك ميليون خانواده بدون آب آشاميدني به سر مي برند.هم اكنون دولت در حال تخليه 215 هزار نفر از ساكنان منطقه هاي زلزده زده و سونامي گرفته است و بايد به این آمار بیش از 100 هزار بی خانمان «فوکوشیما» را اضافه كرد.نائوتو كان- نخست وزير ژاپن- از افزايش شمار ناجيان به 50 هزار نفر خبر داد : در ايستگاه اتمي «فوكوشيما-1» و «فوكوشيما- 2» وضعيت همچنان نامساعد است و مقداري سزيم راديواكتيو كشف شد.«فوكوشيما» يكي از 25 نيروگاه هسته اي بزرگ دنياست كه هشت درصد برق ژاپن را تامين مي كند.
كارشناسان معتقدند سوخت موجود در قلب راكتور به حركت درآمده و در حال پخش شدن است ؛ خبرهايي هم از انفجار در ايستگاه اتمي به گوش مي رسد.دولت ژاپن ، صدها هواپيما و كشتي را روانه منطقه هاي آسيب ديده كرده است و امروز (دوشنبه) بانك مركزي اين كشور نشست اضطراري تشكيل مي دهد.
هدف از تشكيل اين نشست ، تصميم گيري درباره سياست هاي بانكي است تا با وجود اين فاجعه ، ثبات و آرامش اقتصادي ژاپن حفظ شود.تحليلگران مسايل بيمه ، زيان هاي ناشي از زلزله و سونامي جمعه را تا 15 ميليارد دلار برآورد كرده اند.همچنين به خاطر بيم ناشي از تاثيراين فاجعه بر بازار تقاضا ، بهاي نفت ، فلز و غلات ، سير نزولي طي مي كند و در چند ماه آينده تشديد كاهش قيمتها ادامه خواهد داشت.همچنين پيش بيني مي شود به خاطر خودداري سرمايه گذاران ژاپني و پس ندادن غرامتها از سوي شركت هاي بيمه اين كشور ، بهاي ين به شدت افزايش يابد.بعيد نيست قيمت جهاني نفت نيز بيش سه دلار در هر بشكه كاهش داشته باشد.با اين حال بورس «توكيو» مي خواهد از امروز فعاليت خود را ازسر بگيرد.
دولت ژاپن شهروندان ساكن در شعاع 10 كيلومتري اين ايستگاه هاي اتمي را كه در 250 کیلومتری شمال «توکیو» قرار دارند به سرعت از منطقه تخلیه مي كند. تصویرهاي تلویزیون ملي ژاپن به خوبي نشانگر عمق فاجعه است و مردم و ناجيان با نگرانی در خیابان‌هايی پرسه می‌زنند که بوي خاك و خون مي دهد.
هجوم سونامی به سواحل شمال شرق «هونشو» كه مهم ترين جزیره ژاپن به شمار مي آْيد ساختمان های ساحلی و هزاران خودرو را در شهر «اوناهاما» در استان «قوکوشیما» تخريب كرده است.همچنين پالایشگاه نفت «چيباژ» در نزدیکی «توکیو» دستخوش آتش شد اما گفته مي شود خط آهن ، آسیب جدی نديده است.در همين حال ، خبرگزاری ژاپنی «کیودو» تصريح كرد : به دنبال زلزله ، فرودگاه ناریتاي «توکیو» فعالیت خود را متوقف کرد و قطار فوق تندروي این کشور نیز براي مدتي از حركت ايستاد.البته يك فروند كشتي ژاپني كه پس از سونامي ناپديد شده بود در آب هاي اقيانوس آرام پيدا شد و تمامي 89 سرنشين آن نجات يافتند. دو قطار هم ناپديد شده اند و به احتمال زياد موج هاي سهمگين سونامي ، آنها را به دريا كشيده است.
ديروز سونامي ژاپن با طي هزاران كيلومتر در اقيانوس ناآرام به سواحل غربي آمريكا رسيد و يكي از بندرهاي «كاليفرنيا» را ويران كرد.مركز خدمات اضطراري «كرسنت سيتي» در 550 كيلومتري شمال «سانفرانسيسكو» اعلام كرد : دست كم 25 قايق در اين بندر كه بيش از 11 هزار كيلومتر با سواحل شرقي ژاپن فاصله دارد در هم كوبيده شدند.سونامي پيش از رسيدن به آمريكا ، منجر به تخليه سواحل جزيره «هاوايي» از ساكنان محلي و گردشگران شده بود. در ژاپن ، هنوز ترس از بروز سونامي تازه ، از بين نرفته است چون پس لرزه هاي شش تا هفت ريشتري ادامه دارد.اين يعني احتمال به راه افتادن يك سونامي مرگبار ديگر وجود دارد.در اين شرايط بسيار حساس و بغرنج ، بسياري از كشورها از جمله ايران براي كمك به ژاپن ابراز آمادگي كامل كرده اند.ديروز كين ايچي كومانو- سفير ژاپن در تهران- از اعلام آمادگي جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران براي كمك به كشورش استقبال و تقدير كرد.
ژاپن روي چهار گسل بزرگ قرار دارد و از كشورهاي زلزله خيز دنيا به شمار مي‌آيد.گفته مي‌شود ‎ 20درصد از تمامي زلزله‌هاي دنيا در اين كشور رقم مي خورد ؛ به طور ميانگين دو هزار زمين لرزه محسوس در هر سال.
«توكيو» با همكاري 60 سازمان و موسسه مرتبط با حمل و نقل ، ‌برق ، گاز ، ‌آب و همچنين دفتر كابينه و 24 وزارتخانه ژاپن ، بزرگ ترين عمليات كمك رساني اين كشور را به اجرا گذاشته است.برنامه ريزي و مديريت بحران در نظام مديريت بلاياي اين كشور در سه سطح اساسي ، عملياتي و محلي انجام مي شود. استاد دانشگاه «كاسل» آلمان درباره چرايي استحكام سازه هاي ژاپن در برابر زلزله 9/8 ريشتري گفت: استحكام ساختمانها در برابر نعره قدرتمند زمين ، نشان داد اين كشور زلزله خيز برنامه ريزي دقيقي براي مقاوم سازي بناها داشته است. «اووره دوركا» كه مهندس ساختمان است افزود: موفقيت در اين برنامه ريزي قطعا به عملكرد كارگران و تكنسين‌هاي ساختماني در زمان ساخت بنا مربوط مي شود.اگر اين دقت در زمان ساخت صورت نمي گرفت ، فاجعه اي به مراتب مرگبارتر رخ مي داد.
اين استاد دانشگاه تاكيد كرد : در ساختمان هاي ضد زلزله ، نكته بسيار مهم اتصال تيرك هاي عمودي و افقي است.در اين نقطه ، چنانچه به خوبي كار نكنيم ساختمانها در زمان زلزله ويران مي شوند.اين موضوع نيز به كارگران مربوط مي شود و اگر آموزش لازم را ببيند ، دقيق تر كار مي كنند.به همان نسبت ، اين سازه ها در برابر زلزله مقاوم تر مي شوند.
يادآور مي شود سال 1923 ميلادي ده ها هزار نفر در زلزله «توكيو» کشته شدند و بخش بزرگی از این شهر ویران شد.در ساليان بعد اما توجه به ایمن سازي ساختمانها و تاسیسات شهری و افزايش آگاهي عموم باعث شد تا زلزله های بسيار قدرتمند نيز تلفات و خسارت زيادي به همراه نداشته باشد.شلاق مرگبار زمین ، بارها به جهانیان اعلام کرده که «زلزله رحم ندارد.» لطفا اين جمله را فراموش نكنيد.

مشاركت جهاني در پاكسازي كره زمين
شايد به نظر مشاركت در امور مربوط به محيط زيست در قالب پاكسازي كار ساده‌اي باشد، اما همين كار به ظاهر ساده يك فرصت استثنايي است كه شايد هرگز تكرار نشود.

طرح مشاركت جهاني در پاكسازي محيط‌زيست فرصتي را به تك‌تك ساكنان كره زمين داده است تا براي يك‌بار هم كه شده بخواهند خطاهايشان را نسبت به آفرينش خداوند جبران كنند؛ جبراني هرچند كوچك و هرچند ساده اما بي‌شك بسيار سرنوشت‌ساز. حتي يك تصميم كوچك براي اقدامي عملي در اين خصوص مي‌تواند تاثير شگفت‌انگيزي در ابعاد جهاني براي حفاظت از محيط زيست داشته باشد.
پروژه مشاركت جهاني در پاكسازي كره زمين يك برنامه بين‌المللي است كه با مشاركت برنامه محيط‌زيست سازمان ملل (UNEP)شكل گرفته است، يونپ اين برنامه را كه با هدف مشاركت جهاني در جهت حفاظت از محيط‌زيست ايجاد شده از طريق اطلاع‌رساني، فرهنگ‌سازي، آموزش و درگير كردن گروه‌هاي مختلف مشاركتي در جهان هماهنگ مي‌كند. اين ايده اولين بار در سال 1993 يعني حدود 18 سال پيش توسط فردي به نام ايان كارنان كه برنده جوايز بين‌المللي در زمينه اقدامات زيست محيطي است، از استراليا شكل گرفت.
اين فعال زيست‌محيطي همچنين با ارائه طرحي در سال 1998 براي «بسيج ده‌ها ميليون نفر از مردم در سراسر جهان به منظور احياي حس مسووليت براي حفظ محيط زيست خود برنده جايزه ساساكاوا براي حفاظت از محيط زيست و نجات كره زمين شد.
35 ميليون داوطلب براي نجات كره زمين

مشاركت جهاني در پاكسازي كره زمين برنامه موفقي است كه با حدود 35 ميليون داوطلب از 130 كشور جهان مي‌تواند بزرگ‌ترين كمپيني باشد كه در سراسر جهان شكل گرفته است و بي‌شك اين بزرگ‌ترين حركت و همبستگي ميان ساكنان سياره زمين براي احياي دوباره آن است كه اقدامي شگفت‌انگيز و ستودني است.
شعار امسال اين برنامه «محل ما..... سياره ما.... مسووليت ما» در نظر گرفته شده بود كه به اين ترتيب تلاش كرده است با تاكيد بر فعاليت‌هاي محلي، فعاليت‌هاي جهاني را براي حفاظت محيط‌زيست مديريت كند.
بر اين اساس، هر ساله تعداد زيادي از افراد و گروه‌هاي مختلف از كشورهاي سراسر جهان به اين برنامه مي‌پيوندند و اين موج ايجاد شده هر ساله شتاب بيشتري مي‌گيرد.
بررسي‌ها نشان داده است كه گروه‌هاي داوطلب هر كدام برنامه‌ها و موضوعات متفاوتي را تنها با يك هدف جهت حفاظت از كره زمين در نظر مي‌گيرند كه در بخش حفاظت از محيط زيست مهم‌ترين آنها شامل حفاظت از حيات وحش، بازيافت، حفاظت از منابع آب، اطلاع‌رساني و آموزش مي‌شود. همچنين با توجه به اين‌كه امسال از سوي سازمان ملل، سال بين‌المللي جنگل‌ها نامگذاري شده است بيشتر فعاليت‌هاي اين گروه مشاركتي نيز در رابطه با حفاظت از جنگل‌ها و تنوع زيستي برنامه‌ريزي شد.
تاكنون گروه‌هاي متفاوتي از جمله مدارس، مراكز آموزشي، شركت‌ها، جوامع محلي، دولت‌ها و تشكل‌هاي غيردولتي و حتي گروه‌هاي خانوادگي به عضويت رسمي اين طرح در‌آمده‌اند تا بتوانند الهام‌بخش ديگران براي توجه به حفظ محيط‌زيست و نجات كره زمين باشند.
تشكل‌هاي غيردولتي، فعال‌ترين اعضا
براساس گزارش‌هاي عملكرد دريافت شده از سوي برنامه مشاركت جهاني در پاكسازي كره زمين، سال 2010 تاكنون موفق‌ترين سال براي پاكسازي كره زمين بوده است كه اين موفقيت تعداد مشاركت‌كنندگان و گستردگي مناطق جغرافيايي تحت پوشش را شامل مي‌شود.
بررسي‌ها نشان داده است تاكنون بيش از 800 سازمان دولتي و غيردولتي از 130 كشور جهان به اين طرح پيوسته‌اند و همواره بر تعداد آنها اضافه مي‌شود.
اين داوطلبان از سراسر جهان شامل الجزاير، زيمبابوه در آفريقا، استراليا، ويتنام در اقيانوسيه و آسيا، بحرين و امارات عربي متحده در غرب آسيا، آرژانتين و ونزوئلا در آمريكا و بلژيك و انگليس در اروپا مي‌شوند.
آمار نشان مي‌دهد، بزرگ‌ترين گروه مشاركت‌كنندگان به ترتيب شامل كشورهاي مناطق آمريكاي لاتين و كارائيب با 29 درصد، آسيا و اقيانوسيه با 28 درصد، آفريقا 26 درصد، اروپا 10 درصد، غرب آسيا 4 درصد و شمال آمريكا 3 درصد است.
همچنين اصلي‌ترين گروه‌هاي مشاركت‌كنندگان شامل تشكل‌هاي غيردولتي 42 درصد، جوامع محلي 18 درصد، مراكز آمورشي 15 درصد، دولت‌ها 6 درصد، شركت‌ها 3 درصد و ديگر سازمان‌ها 15 درصد است.
مشاركت‌كنندگان طي 18 سال گذشته موضوعات متفاوتي را براي فعاليت‌هاي خود در نظر گرفته‌اند كه شامل 37 درصد موضوع حفاظت از محيط‌زيست، 24 درصد موضوع آموزش، 19 درصد موضوع جوانان، 11 درصد موضوع سلامت و 10 درصد ديگر موارد بوده است.
كاشت درخت، آموزش چهره به چهره براي حفاظت از محيط‌زيست، آشنايي با گونه‌هاي جانوري و گياهي و نحوه حفاظت از آنها، پاكسازي سواحل، كمك به احياي مناطق تخريب شده و پاكسازي اعماق آب‌ها و كوهستان‌ها از جمله مهم‌ترين محورهاي بخش حفاظت از محيط زيست بوده است.
حضور تشكل‌هاي غيردولتي ايران
اما بد نيست گذري كوتاه به وضعيت ايران در اجراي اين طرح بين‌المللي داشته باشيم. با جستجو در وب‌سايت اين طرح بين‌المللي با عنوان ايران، نام 2 تشكل غيردولتي مشاهده مي‌شود كه به طور رسمي در ليست اعضاي برنامه قرار دارند. اگرچه فعاليت‌هاي پاكسازي و مشاركتي زيادي نيز در ايران براي حفاظت محيط‌زيست شكل مي‌گيرد و طرح‌هاي متعددي در قالب تشكل‌ها و گروه‌هاي متفاوت زيست‌محيطي در كشور انجام مي‌شود، اما اين فعاليت‌ها غالبا به صورت فعاليت‌هاي مناسبتي مانند گراميداشت روز زمين پاك و مانند آن انجام مي‌شود و از اين‌رو به نظر مي‌رسد بايد اين حركت‌هاي خودجوش با حضور هزاران علاقه‌مند به محيط‌زيست در چارچوب اهداف مشخص و با برنامه‌ريزي پيش برود، زيرا داشتن يك نقشه حركت برنامه‌ريزي شده مي‌تواند اين فعاليت‌ها را به گونه‌اي موثرتر جهت‌دهي كند. به عنوان مثال حتي ارتباط بيشتر با اين برنامه بين‌المللي مي‌تواند بخش‌هاي مختلف فعال در زمينه محيط‌زيست كشور را با استفاده از تجارب كشورهاي ديگر و ارتباط با متخصصان و كارشناسان زيست محيطي توانمند كند.
موسسه حيات‌وحش ميراث پارسيان و مجمتع آموزشي رباني، 2 گروهي هستند كه به عنوان اعضا نامشان در وب‌سايت اين طرح درج شده است.
موسسه حيات وحش ميراث پارسيان به عنوان نمونه پروژه پاكسازي سواحل ميانكاله را با كمك گروهي از سازمان‌ها و موسسات دولتي و غيردولتي انجام داده است.
نكته: مشاركت جهاني در پاكسازي كره زمين برنامه موفقي است كه با حدود 35 ميليون داوطلب از 130 كشور جهان مي‌تواند بزرگ‌ترين كمپيني باشد كه در سراسر جهان شكل گرفته است


اين موسسه با همكاري اداره محيط زيست بهشهر، توسط يك فراخوان عمومي، گروهي 200 نفره‌ متشكل از افراد مختلف را براي پاكسازي ساحل شمالي ميانكاله عازم اين شبه‌جزيره كرد. اين شبه‌جزيره كه در جنوب شرقي درياي خزر واقع شده است «بهشت پرندگان مهاجر» ناميده مي‌شود و هر ساله ميزبان مهاجران زمستاني همچون فلامينگو و ديگر پرندگان نادر است. اما براساس گزارش اين موسسه زيست محيطي متاسفانه به علت پراكندگي انواع پسماندها در اين منطقه زندگي اين پرندگان به خطر افتاده و آلاينده‌هايي كه از طريق زباله‌ها وارد آب و زيستگاه پرندگان و ديگر جانداران مي‌شوند چرخه غذايي حيات وحش منطقه را آلوده كرده است. براساس اين گزارش، اين پسماند‌ها كه بيشتر ازطريق آب دريا وارد ساحل مي‌شوند، شامل بطري‌هاي پلاستيكي، طناب و تور ماهيگيري، انواع كيسه‌هاي نايلوني، سرنگ و انبوه غيرقابل تصوري از انواع ديگر زباله‌ها بوده است. زباله‌ها پس از جمع‌آوري توسط افراد در كيسه‌هاي زباله قرار گرفت و در طول ساحل در فواصل مشخص گذاشته شد و سپس با همكاري سازمان بازيافت گرگان و كمپرسورهايي كه در اختيار قرار داده شد حدود 6 تن زباله جمع‌آوري و به كارخانه بازيافت گرگان انتقال يافت. به اين ترتيب موسسه حيات وحش ميراث پارسيان تلاش مي‌كند با مجموعه اقداماتي به شكل‌هاي مختلف به حفاظت از حيات وحش ايران و زيستگاه‌هاي آن كمك كند. همچنين مجتمع فرهنگي آموزشي رباني كه طرح حفاظت از محيط زيست را با شركت در برنامه‌هاي آموزشي ارائه كرده است، گروه ديگري است كه با عنوان مدارس پيشرو براي حفاظت از محيط زيست فعاليت مي‌كند.
هر ساله دانش‌آموزان اين مجتمع آموزشي در مسابقات بين‌المللي با موضوعات زيست محيطي شركت مي‌كنند و اطلاعيه‌هاي مرتبط در اين زمينه همواره به دانش‌آموزان اعلام مي‌شود. مسوولان اين مجتمع آموزشي معتقدند اين روش بسيار مهمي براي گسترش فرهنگ زيست‌محيطي و جلب توجه دانش‌آموزان به موضوعات محيط‌زيستي است، زيرا هر گروه از دانش‌آموزان مشكلات را از يك نقطه نظر و ديدگاه بررسي مي‌كند و سپس به تبادل اطلاعات خود با يكديگر مي‌پردازند. به اين ترتيب مشاهده نقاشي‌ها و طراحي‌ها به دانش‌آموزان انگيزه براي دقت و توجه بيشتري به حفظ طبيعت ‌مي‌دهد.
از جمله فعاليت‌هاي ديگر اين مجتمع آموزشي مشاركت در برنامه‌هاي پاكسازي كوهستان‌، مراسم روز جهاني محيط‌زيست، آموزش روش‌هاي بازيافت و آشنايي با ديگر موضوعات زيست‌محيطي، شركت در برنامه‌هاي درختكاري با همكاري ديگر مجتمع‌هاي آموزشي و برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي در زمينه حفاظت از تنوع زيستي و محيط زيست است.
در بعد جهاني اجراي اين برنامه با وسعتي بي‌نظير دستاوردهاي منحصر به فردي را به دنبال داشته است. يكي از نمونه‌هاي موفق اجراي مشاركت در پاكسازي جهاني، همبستگي گروه‌هاي داوطلب براي حل چالش آلودگي هوا و حفاظت از منابع آب در كشور اندونزي بوده است.
مطالعات نشان داد كه پايتخت اندونزي نيازمند 23 هزار هكتار فضاي سبز به منظور كنترل و پايش آلاينده‌هاي هواست كه اين وسعت حدود 35 درصد از بخش جاكارتا را شامل مي‌شود.
به اين ترتيب حدود 50 هزار نفر داوطلب اجراي اين طرح در يك سال اقدام به كاشت 10 هزار درخت در 48 موقعيت متفاوت كردند كه بي‌شك اين طرح تاثير مهمي در پالايش آلاينده‌هاي هوا داشته است.
نمونه موفق فعاليت اين گروه‌هاي داوطلب براي پاكسازي كوهستان در كشور ژاپن است كه تنها در يك روز در يكي از كوهستان‌هاي ژاپن 71 هزار قوطي و بطري جمع‌آوري شد. اين فعاليت‌ها نمونه‌هاي موفقي از همبستگي جهاني براي نجات كره زمين است كه شامل هزاران نمونه ديگر مي‌شود و مي‌تواند الگو و تجربه خوبي براي استفاده ديگر كشورها باشند به اين ترتيب مشاركت در اجراي اين برنامه بين‌المللي فرصتي است براي ساكنان كره زمين تا بتوانند با حركتي منطقه‌اي و انديشه‌اي جهاني هر كدام به تنهايي يك نگهبان زمين باشند.


گرم شدن کره زمین و سوء استفاده‌ها

 
 
 
پس از انتشار گزارش سازمان ملل پیرامون گرم شدن کره زمین و خطرات ناشی از افزایش گاز کربنیک در چند ماه قبل، کمتر روزی می‌گذرد که رسانه‌ها پیرامون این مسائل گزارشات مفصلی انتشار ندهند. این گزارشات همراه کنفرانس‌های بین المللی مقامات بلند پایه کشورهای صنعتی عملا گرم شدن کره زمین را به یک هیستری تبدیل کرده و با انتشار تصاویری چون فروریختن یخ‌های قطب شمال و آتش سوزی جنگل‌ها آن را تغذیه می‌کنند، اما به عنوان مثال به ندرت گزارشی پیرامون از بین بردن روزانه هزارها هکتار منابع طبیعی و صدها نوع موجود زنده به دست صنعت به گوش ما می‌رسد!

رسانه‌هائی که تا مدتی پیش عملا آلودگی محیط زیست برایشان مسئله نبود ناگهان تغییر موضع داده و صفحات اول روزنامه‌های خود را با تیتر‌های درشت به این «فاجعه!» اختصاص داده و تا حدی این هیستری را دامن زدند که برخی گفتند ما تا سال 2013 بیشتر قرصت نداریم. البته رسانه‌ها به خاطر فروش بیشتر همواره به دنبال اخبار هیجانی می‌گردند و این بار قرعه فال به نام این موضوع زده شده.

اگر به خاطر بیاورید همین یکی دو سال قبل ناگهان مسئله ذرات معلق در گازهای موتورهای دیزلی موضوع روز شد و بحث آن را تا حدی دامن زدند تا این که قانونی در آلمان به تصویب رسانیده و همه را مجبور به خرید کاتالیزور مربوطه کردند. از آن زمان به بعد دیگر هیچ صحبتی در این زمینه نمی‌شنویم و کسی هم سوال نمی‌کند که کسانی که در جهان سوم قدرت خرید آن را ندارند چه باید بکنند؟ آیا مشاهده می‌کنیم که چگونه فوائد صنعت به ثروتمندان رسیده و مضرات آن سهم مردم فقیر می‌شود؟

حال از زمان عمده کردن گاز کربنیک اما بازار فروش دستگاه‌های تولید انرژی از آفتاب و باد و آب بیش از پیش رونق گرفته و کشور آلمان بیش از همه کشورها از آن سود برده و این فن آوری‌ها عملا در بهبودی وضع اقتصادی این کشور در این اواخر نقش مهمی ایفاء می‌کنند. به این خاطر بی دلیل نیست که بیش از همه کشورها آلمان جنجال گرم شدن کره زمین را دامن می‌زند.

سئوال‌ها

اما آیا واقعا جنجال رایطه مستقیم گرم شدن هوا و افزایش غلظت گاز کربنیک در هوا تا چه میزانی از حقیقیت بر خوردار است؟ آیا این موضوعی است که سیاست‌ورزان عمده کرده‌اند یا کارشناسان محیط زیست؟ و اگر این موضوع سیاسی است و هدف آن بهره برداری اقتصادی است، آیا آلودگی محیط زیست هم موضوعی سیاسی است و یا امری واقعی و راهبردهای واقعی کدام هستند؟

آلودگی محیط زیست و راهبردها

بدون تردید آلودگی محیط زیست موضوعی واقعی و جدی است و کارشناسان از اوائل دهه 60 قرن بیستم (وحتی سازمان ملل) آن را عنوان کرده‌اند و می‌دانیم که سال‌های سال کشورهای صنعتی آن را جدی تلقی نکردند و دولت آمریکا تا همین اواخر مانع امضاء کنوانسیون‌های بین المللی بود. این موضوع تا حدودی سالیان درازی است که تبدیل به فاجعه اکولوژیک شده است. حال چه اتفاقی افتاده که سیاستمداران ناگهان و در عرض چند ماه بیدار شده‌اند؟

این موضوع روشنی است که عامل فاجعه اکولوژیک انسان است، اما انسان‌ها به طور مساوی مقصر نبوده و گناه آن به عهده بخش کوچکی است که با رشد صنعت برخوردار از رفاه ره آورد آن شده اند، در حالی که بسیاری از انسان‌ها حتی به صورت برده قربانی آن شده و اکثر انسان‌ها نه تنها هیچ گاه از این رفاه برخوردار نشده اند، بلکه اینک هم قربانیان اصلی آلودگی‌ها هستند.

از جانب دیگر می‌دانیم که جمعیت کره زمین همواره در سه قرن اخیر در حال رشد بی سابقه بوده و در حال حاضر که 6,6 میلیارد است پیش بینی می‌شود که تا سال 2030 میلادی به 8 میلیارد خواهد رسید. اما این رشد جمعیت نه در کشورهای صنعتی و ثروتمند که در آسیا و آفریقا مشاهده می‌شود. اما کشورهای صنعتی در این مناطق تبلیغ کاهش جمعیت نمی‌کنند بلکه تمام همت خود را معطوف به تبلیغ و دادن وام جهت فروش کالاهای خود می‌کنند.

آیا می‌توان گفت که فن آوری‌ها به موازات این رشد قادر به جلوگیری از بد تر شدن کیفیت محیط زیست خواهند شد؟ جواب این است که شاید وضع برای آن اقلیت مذکور بهتر شود، لیکن به طور قطع وضع اکثریت انسان‌ها بدتر خواهد شد.

با این توضیح چندان مشکل نیست که به این نتیجه برسیم که بهترین و ارزان ترین روش جلوگیری از بد تر شدن شرایط کنترل جمعیت است. و این امر موضوعی نیست که نگارنده مدعی آن باشد، بلکه بسیاری از کارشناسان در این امر اتفاق نظر دارند. حال چرا کشورهای صنعتی این موضوع را عمده نمی‌کنند؟ زیرا که این روش برای این کشورها نه تنها سود و بهره اقتصادی در بر ندارد، بلکه به ضرر آن‌ها تمام می‌شود! زیرا از سوئی قن آوری‌های مدرن فروش نمی‌روند و از سوی دیگر مصرف کننده‌های جدید وارد بازار نمی‌شوند.
کشورهای صنعتی همواره برای هر مشکلی ابتدا به دنبال تولید و فروش کالائی هستند که رشد اقتصادی آن‌ها را تضمین کند. به عبارت دیگر تجربه نشان می‌دهد که علی رغم ادعاها رشد اقتصادی کشور‌های صنعتی در تضاد با مهار فاجعه اکولوژی قرار دارد.

ما هنوز به موضوع اثبات و یا رد رابطه مستقیم گاز کربنیک و گرم شدن هوا نرسیده ایم ولی آن را اینجا اثبات شده فرض کرده و مثال رویکرد به صنعت اتوموبیل را در این زمینه می‌آوریم که غالبا مورد استفاده سیاستمداران قرار دارد.

در این مورد توصیه این است که اتوموموبیل‌هائی درست شوند که مصرف آن کم و در نتیجه گاز کربنیک هم کمتر شود. خوب، این مسئله‌ای نیست که بتوان به آن ایراد گرفت، اما هنگامی که فاکت‌ها عنوان شوند صورت مسئله به صورت زیر تغییر می‌کند.

ما طی سال‌های گذشته مشاهده کرده ایم که همواره اتوموبیل‌هائی با قدرت بیشتر ساخته و وارد بازار می‌شوند. در سال‌های اخیر مصرف اتوموبیل‌هائی که برای بیابان‌ها ساخته شده اند به عنوان کالای لوکس وارد خیابان‌هائی می‌شوند که اساسا نیاز به چنین اتوموبیل‌هائی در آنجا وجود ندارد. اما از مضرات گاز کربنیک و دیگر مواد سمی زیادی که آنها تولید می‌کنند ابتدا اقشار فقیر رنج می‌برند.

نکته دوم این که بیش از دو دهه تحقیقات نشان داده اند که در صورت محدود کردن سرعت به 130 کیلومتر در ساعت در اتوبان‌ها هم مصرف انرژی و هم تعداد تصادفات و کشته شدگان و هم آلودگی هوا کاهش می‌یابد. در مورد این موضوع هیچ کارشناسی نظر دیگری ابراز نکرده و همه سازمان‌ها و احزاب مدافع محیط زیست در آلمان همواره خواهان محدود کردن سرعت شده اند، لیکن دولت آلمان همه آن‌ها را نادیده گرفته و همچنان سرعت در این کشور محدودیت ندارد. در حالی که در این مدت صنعت انواع و اقسام کاتالیزورها را به جبر قانون (فشار سیاسی) به مردم فروخته است. و محدود نکردن سرعت دست کارخانه‌های اتوموبیل سازی را در تولید اتوموبیل‌های پر مصرف و پر سرعت باز گذارده است.

و نکته سوم این که یکی از شاخه‌های مهم اقتصاد و صادرات آلمان صنعت اتوموبیل سازی است و سیاست‌های دولت همواره در این جهت عمل می‌کند که نه تنها کوچک ترین صدمه‌ای به آن نخورد، بلکه هرچه بیشتر گسترش پیدا کند. دولت آلمان برای کارخانه‌های اتوموبیل سازی امتیازات اقتصادی فراوانی در این جهت قائل می‌شود. حال همین کشور پرچم دار کم کردن گاز کربنیک اتوموبیل‌ها شده، آن هم با به بازار آوردن اتوموبیل‌های جدید، یعنی باز هم مصرف بیش تر!

مگر با این سیاست‌های متناقض تا چه اندازه می‌توان تاثیر گذار بود؟ تنها در شهر پکن بر اساس آمار روزانه یک هزار اتوموبیل وارد بازار می‌شود، آن هم در حالی که هنوز اقلیت کوچکی از چینی‌ها قادر به خرید اتوموبیل هستند. حال چنانچه سیاست اصولی دیگری در پیش گرفته نشود و با این رشد اقتصادی چین همه آن‌ها صاحب اتوموبیل شوند، آیا کوشش صنایع در کم کردن گاز کربنیک موثر خواهد بود؟ البته این وضعیت تنها یک کشور است و هنگامی که رشد جمعیت را نیز به آن اضافه کنیم، جواب این سئوال قطعا منفی است!

بیان این سه مورد تنها پیرامون مسئله حمل و نقل آیا بیانگر این واقعیت اسف بار نیست که سیاست کشورهای صنعتی حفظ محیط زیست نیست بلکه رشد اقتصادی هدف است و برایشان وضعیت اقشار ضعیفی که در درجه اول در معرض مضار این صنعت است هیچ اهمیتی ندارد!!

حال ما پس از موضوع کنترل جمعیت به عنوان مهم ترین و ارزان ترین روش بهبودی محیط زیست خواه ناخواه به این موضوع رهنمون می‌شویم که دومین روش موثر جلوگیری از (و یا توقف) فاجعه اکولوژیک کاهش مصرف است. اما این مسئله تا آنجا در تضاد آشتی ناپذیر با رشد نامحدود اقتصادی قرار دارد که کشورهای صنعتی از طریق سوبسید و کمک‌های مادی مستقیم به شرکت‌ها در مردم از طریق تبلیغات ایجاد بیازهای کاذب کرده و فورا محصولات جدیدی جهت ارضای آن‌ها به بازار می‌آید.

مشکلات ویژه محیط زیست در جهان سوم

در کنار مشکلات تحمیلی محیط زیست به این کشورها مشکلات دیگری گریبان این بخش از جهان را گرفته است: گرسنگی و کم آبی و بیماری‌های ناشی از مصرف آب‌های آلوده و مرگ روزانه هزاران کودک و بیماری ایدز که در بعضی از کشورها در آفریقا سی در صد اهالی را مبتلا کرده از جمله مشکلات این قسمت از جهان به شمار می‌روند. اما نابودی جنگل‌ها و آلوده کردن رودخانه‌ها و دریاها و زمین و هوا توسط شرکت‌های انکشاف نفت و مواد کانی دیگر و همچنین صید سرسام آور حیوانات دریائی توسط کشورهای صنعتی حوزه‌های کوچکی هم که مردم این مناطق جهت ادامه حیات در در اختیار داشتند در خطر نابودی قرار داده است.

در این حال کافی است بدانیم که جمع هزینه نظامی کشورها تنها در سال گذشته بالغ بر 950 میلیارد دلار بوده که حدود 450 میلیارد آن مختص آمریکا است، در حالی که کشورهای صنعتی حتی حاضر به دادن داروی ارزان ضد بیماری ایدز به قربانیان فقیر نیستند!. آیا یکی دیگر از مثمر ثمر ترین روش‌های حفظ محیط زیست کاهش تنش‌ها و صرفه جوئی در صنایع نظامی نیست؟

انسان می‌بایست چقدر خوش خیال باشد که بپذیرد کاهش گاز کربنیک در حال حاضر تنها مشکل عمده محیط زیست کره زمین است؟

آیا افزایش گاز کربنیک در هوا رابطه مستقیمی با گرم شدن کره زمین دارد؟

واقعیت امر این است که این یک ادعای سیاسی است نه نظر اجماع کارشناسان و دلیل آن نیز بر اساس نظر برخی از کارشناسان در کنار نکاتی که در بالا اشاره کردیم این است که کشورهای صنعتی می‌خواهند میلیارد‌ها دلاری که در دهه‌های اخیر صرف تحقیقات در زمینه پیش گوئی هوا کرده اند از این طریق باز گردانند.

موضوع این رابطه اول بار توسط مارگارت تاچر نخست وزیر انگلستان و هلموت شمیت صدراعظم پس از جنگ اعراب و اسرائیل در سال 1973 که کشورهای عرب صدور نفت را مدتی قطع کرده و بحران انرژی نفتی را به دنبال داشت عنوان کردند تا از این طریق بتوانند ایجاد نیروگاه‌های هسته‌ای را با آن توجیه کنند و این کار هم عملی شد.

اما تحقیقات علمی در این زمینه در این بین خلاف این موضوع را ثابت کرده اند. مهم ترین تحقیق از طریق حفاری و نمونه برداری از اعماق یخ‌های قطب شمال به انجام رسید تا از این طریق بتوان کیفیت هوا را در دوره‌های قبل ارزیابی کرد. طی این تحقیق کارشناسان توانستند کیفیت هوا و دما و میزان گاز کربنیک و رابطه آن‌ها را با هم تا 400 سال پیش مورد ارزیابی قرار دهند. نتیجه آن این بود که هرچند طی سالیانی کره زمین گرم تر شده، لیکن هیچ گاه رابطه‌ای بین دمای هوا و گرم شدن کره زمین وجود نداشته است.

طی برنامه تحقیقی دیگری که در سال‌های هشتاد میلادی پیرامون پیش بینی هوا انجام می‌شد کارشناسان متوجه شدند که تغییر گاه به گاه دمای کره زمین ناشی از لکه‌های سیاهی است که در خورشید ایجاد می‌شوند.
با وجود این تحقیقات و نتایج مسلم آن، سیاست ورزان همه آن‌ها را نا دیده می‌انگارند و وجود رابطه مستقیم گاز کربنیک و افزایش دمای کره زمین را تبدیل به دگمی کرده اند که هیچ مبنای علمی ندارد.





گرم شدن کره زمین و بحران های بالقوه آب
با گرم شدن تدریجی آب و هوای کره زمین و تغییرات گسترده زیست محیطی نظیر افزایش گازهای دی اکسید کربن و گلخانه ای، آب شدن یخچال های طبیعی قطب جنوب و شمال، افزایش ارتفاع آب اقیانوس ها، کاهش بارش برف در بسیاری از نقاط، افزایش بی سابقه توفان ها و خشکسالی های گسترده، کره خاکی در شرایطی بحرانی قرار گرفته است که مخاطرات ناشی از آن، همه مردم دنیا را دربر خواهد گرفت.
























با گرم شدن تدریجی آب و هوای کره زمین و تغییرات گسترده زیست محیطی نظیر افزایش گازهای دی اکسید کربن و گلخانه ای، آب شدن یخچال های طبیعی قطب جنوب و شمال، افزایش ارتفاع آب اقیانوس ها، کاهش بارش برف در بسیاری از نقاط، افزایش بی سابقه توفان ها و خشکسالی های گسترده، کره خاکی در شرایطی بحرانی قرار گرفته است که مخاطرات ناشی از آن، همه مردم دنیا را دربر خواهد گرفت. نویسنده با ذکر دلایل متنوع علمی، معتقد است که به دلیل پایین رفتن سطح آب های زیرزمینی، افزایش آلودگی آب ها به دلیل استفاده روزافزون از کودهای شیمیایی، آفت کش ها و حشره کش ها و فاضلاب های شهری، بحران آب به مهم ترین بحران قرن بیست و یکم بدل خواهد شد؛ بحرانی که هم اکنون نیز به ورشکستگی و حتی خودکشی کشاورزان فقیر در تعدادی از کشورهای در حال توسعه انجامیده است.
تأثیرات ناشی از فعالیت های انسانی که به گرم شدن کره زمین و تغییرات آب و هوا منجر گردیده، در حوزه بررسی ها و مطالعات علمی، به مشاجرات و جر و بحث های فراوانی انجامیده است. بخشی از این مشاجرات، به دلیل تلاش های گروه های قدرتمندی است که بیم دارند، منافعشان را از دست بدهند. همچنین بخشی از این جر و بحث ها هم به دلیل فقدان اطلاعات و داده های دقیق علمی است که پیش بینی های کارشناسان را دچار تردید و یا نیازمند تامل بیشتر می نماید. اما مطالعات انجام شده در مورد پدیده گرم شدن کره زمین و تغییرات گسترده آب و هوا در نقاط مختلف، بر وجود یک واقعه اتفاق نظر دارد: زمین در حال گرم شدن است (تنها در قرن بیستم، دمای جو زمین، یک درجه افزایش یافته است) و مقدار Co۲ (دی اکسید کربن) موجود در اتمسفر، نسبت به آغاز انقلاب صنعتی، با ۳۰% افزایش روبه رو گردیده که باید خاطرنشان نمود، بیشترین افزایش درجه حرارت و حجم دی اکسید کربن، در دهه پایانی قرن بیستم بوده است. این واقعیت برخلاف سایر داده ها و گزارش های ارائه شده، هرگز قابل مجادله نیست.
البته در سال های اخیر، تعدادی از دولت ها و با دلایلی قابل پیش بینی، با تکذیب واقعیت های علمی گزارش شده، تلاش می نمایند که حقیقت را وارونه جلوه دهند (عربستان سعودی و کویت، دو کشور مهم در این زمینه هستند).
در کنار این دو واقعیت اثبات شده مهم (گرم شدن کره زمین و افزایش فوق العاده حجم دی اکسید کربن)، هنوز هم مباحث مهمی در مراکز پژوهشی و علمی جریان دارد. به عنوان مثال، آب شدن تدریجی یخچال های قطبی، یکی از این واقعیت هاست. در یکی از مقالات اخیر نیویورک تایمز، دلایل شاهدان عینی ساکن منطقه قطبی آلاسکا که از نزدیک روند آب شدن یخچال های غول پیکر را دیده اند، منتشر شده است. به علاوه، این شاهدان گفته اند که در سال های اخیر، زمستانی گرم تر داشته و در موردی عجیب، گروهی از پرندگان، برای اولین بار در تابستان گذشته، در این منطقه تخم گذاری کرده اند. این پرندگان با نام «روبین» برای اولین بار در آلاسکا دیده شده اند. همچنین سطح دریاهای آزاد سراسر دنیا، ۶ اینچ افزایش یافته و انتظار می رود که این روند در آینده نیز تداوم یابد. به هرحال، همه کارشناسان و متخصصان، گرم شدن دمای آب اقیانوس های قطبی را پذیرفته و بر آن اتفاق نظر دارند.
● افزایش دما در قطب
تأثیرات ناشی از تغییر آب و هوای کره زمین، در آینده ای نزدیک به یکی از مهم ترین مباحث روز کشورهای دنیا تبدیل خواهد شد. امروزه به دلیل ضعف های متعدد نرم افزارهای رایانه ای شبیه ساز وضعیت آب و هوای کره زمین، نمی توان وقایع آتی را با دقت پیش بینی نمود، اما تعدادی از پژوهش های اخیر نشان می دهد که منطقه «صحرا» در آفریقا، حتی در مقایسه با وضعیت کنونی، شرایط بیابانی تری خواهد داشت.
در مقاله «گرم شدن کره زمین»، نویسنده می گوید: «ما باید بپذیریم که تجربه کنونی ما بر روی کره خاکی، قابل بازگشت نیست و حتی نتایج و آثار آن را نمی توانیم به درستی پیش بینی نماییم، زیرا طول عمر بالای گاز دی اکسید کربن و سایر گازهای گلخانه ای، در کنار انتقال ضعیف گرما در آب های اقیانوسی، شرایطی غیرقابل پیش بینی را به وجود آورده است.»
این نویسنده در ادامه می افزاید: «عده ای از افراد، استراتژی خود را در راستای اطلاعات گمراه کننده در مورد گرم شدن کره زمین قرار داده اند. همچنین باید دانست که شرکت های نفتی در اغلب موارد، با انتشار نظرات گزینشی و تغییر یافته، خبرنامه های خود را ارائه می نمایند؛ کاری که شرکت های زغال سنگ ایالات متحده، مدت هاست به آن مشغولند تا از ایجاد جو بدبینی و تبلیغات منفی جلوگیری نمایند. اما باید دانست که نیمی از یک درجه افزایش در اتمسفر کره زمین، فقط در ۳۰ سال اخیر اتفاق افتاده است و بقیه این افزایش در طول ۵ قرن روی داده است. همچنین در کنار آب شدن تدریجی یخچال های قطبی، بسیاری از یخچال های مناطق هیمالیا، آند و گینه نو نیز از بین رفته اند. سطح آب اقیانوس ها ۶ اینچ افزایش یافته و از قطر پوشش یخی مناطق قطبی کاسته شده است. بارش برف هم در مناطق مختلف نیمکره شمالی، با توجه به تصاویر ماهواره ای و در مقایسه با سال ۱۹۸۶ میلادی، با ۱۰% کاهش همراه گردیده است. در کنار این اتفاقات، وضعیت الگوهای رطوبت نیز با ۱۰% تغییر روبه رو شده که به صورت مستقیم در ایجاد توفان های بیشتر در مناطق مختلف کره زمین، مؤثر می باشد. و در نهایت پیش بینی می گردد که حجم دی اکسید کربن (Co۲) جو کره زمین، تا سال های ۲۱۰۰ میلادی، تا ۱۰۰% افزایش یابد.
به هر ترتیب، همه این واقعیت ها خدشه ناپذیرند؛ هرچند نتایج دقیق این اتفاقات را بر زندگی آینده ما نمی توان با دقت بالا پیش بینی نمود، اما همین نتایج ذکر شده کنونی هم باید به عنوان زنگ خطری هم برای دولت ها و هم ملت ها به حساب آید. باید دانست که معمولاً دانشمندان و متخصصان در ارایه نتایج مطالعات خود، عوامل زیادی را مدنظر قرار می دهند تا به اطمینان کافی برسند و جایی برای تردید باقی نماند. به همین دلیل، هنوز بسیاری در مورد عواقب این پدیده، آگاه نیستند؛ اما شاید پس از وقوع نتایج وخیم این تغییرات، کمی دیر شده باشد و نتوان از بروز یک فاجعه عظیم زیست محیطی جلوگیری کرد. نکته دیگر هم اینکه، بسیاری از کشورهای فقیر که عملاً هیچ نقشی در پیدایش این وضعیت نداشته اند نیز باید آثار این پدیده جهانی را تحمل نمایند.
من یک دانشمند نیستم، لذا می توانم کمی آزادانه تر نظرات خود را ابراز نمایم. به عنوان مثال، این یک واقعیت مهم است که با یک درجه افزایش در دمای اقیانوس آرام، ما شاهد خشکسالی در مناطق غربی ایالات متحده هستیم. البته به خاطر داشته باشید که آب در مقایسه با خاک و اتمسفر، گرما را با سرعت کمتری در داخل خود انتقال می دهد. اما در شرایط کنونی نیز ما با آثار ناشی از گرم شدن زمین روبه رو هستیم. بسیاری از یخ های قطبی آب شده اند و آب اقیانوس ها یک فوت (۳۰ سانتی متر) در سواحل کشورهای مختلف، پیشروی نموده است. لذا نمی توان خشکسالی و قحطی مناطق غرب آمریکا را تنها به دلیل آب و هوای بد کره زمین دانست، بلکه باید این خشکسالی را به عنوان یکی از آثار تغییرات جهانی آب و هوا به شمار آورد.
همچنین ممکن است این تغییرات به سراسر قاره آمریکا نیز گسترش یابد. هم اکنون نیز یک گزارش علمی حاکی است که سطح دریاچه لیکز (Lakes) تا ۶۰ سانتی متر پایین آمده که ۳۰ سانتی متر آن فقط در سال گذشته اتفاق افتاده است. در اتفاقی مشابه، بحران کمبود آب در جنوب انگلستان نیز علائم خود را نشان داده و هم اکنون فقط ۳۰% منابع آب این منطقه، قابل استحصال است. چندی پیش نیز یکی از مقامات عالی رتبه این کشور اعلام نمود که از این پس، استحمام های کوتاه تری می گیرد!
□□□
سال گذشته، رودخانه ای که از شهر ما می گذرد، به یک لجن زار تبدیل گردید. این رودخانه از کوه های آند سرچشمه می گرفت و شرایطی مشابه برای منطقه می سی سی پی نیز به وجود آورده بود. گزارش های وضعیت این منطقه، حاکی از شرایطی بحرانی تر در بخش آب و در آینده ای نزدیک می باشد که از تغییرات سریع و ناگهانی آب و هوا ناشی شده است. نکته منفی تر اینکه، آمریکایی ها طی سال های طولانی، آب زیرزمینی خود را به اتمام رسانده اند که بخش اعظم آن صرف کشاورزی شده و بقیه صرف مصارف صنعتی و یا آب رسانی به شهرهای بیابانی این کشور گردیده است.
البته این آب های زیرزمینی مدتهاست که به دلیل فاضلاب های مناطق شهری و حشره کش ها و کودها و آفت کش های شیمیایی، دچار آلودگی گردیده اند. همچنین نرخ رشد استفاده از این آب های زیرزمینی، بسیار بیشتر از نرخ بازگشت این آب ها بوده است.
□□□
سال گذشته و به دلیل وخیم شدن خشکسالی در منطقه «اینترپرایز» آمریکا، کشاورزان و دامداران این منطقه وادار شدند که چاه های عمیق تری حفر نمایند. زیرا از چاه های قدیمی، فقط هوا استخراج می گردید!
بی شک این موارد، اتفاقات کوچکی نیست. مجوزهای استحصال آب های زیرزمینی که در گذشته صادر می شدند، بر مبنای تخمین های نادرست بوده اند و در مجموع، حجم این مجوزها بیش از کل آب های زیرزمینی می باشد.
خطر کاهش سطح آب های زیرزمینی و خشکسالی در منطقه «یوتا» نیز نگرانی های زیادی را به وجود آورده است. نفوذ هوای خشک هم به گسترش این مشکل کمک نموده ولی نباید از استحصال بیش از حد آب های زیرزمینی به ویژه در نیم قرن اخیر به سادگی گذشت. تأثیرات این خشکسالی و پدیده «النینو»، تقریباً کل سرزمین ایالات متحده را متأثر نموده است.
□□□
یکی از دلایلی که در مورد گسترش تغییرات آب و هوا در سراسر دنیا ارائه می شود، وقوع تغییرات چشم گیر در مرزهای جنوبی صحرای بزرگ آفریقاست، هرچند براساس پیش بینی های رایانه ای، ما باید تغییرات بیشتری را در این منطقه شاهد می بودیم. تغییر در دمای آب های اقیانوس آتلانتیک نیز به این مشکل دامن زده است.
● بدهی، خشکسالی و مرگ
یکی از کارشناسان بخش کشاورزی هند می گوید: «کشاورزان و مزرعه داران ایالت های جنوبی هند به ویژه ایالت «کارناکاتا» تلاش می کنند تا از خودکشی کشاورزان بدهکار که نمی توانند به دلیل وضعیت بد آب و هوایی، بدهی های خود را پرداخت نمایند، جلوگیری کنند.»
این خشکسالی و قحطی، در چند سال اخیر همواره در مناطق جنوبی هند وجود داشته است و به دلیل چند سال متمادی عدم برداشت محصول مناسب، بدهی های کشاورزان فقیر، انباشته و انباشته تر گردیده است. در نتیجه تاکنون تعدادی از کشاورزان دست به خودکشی زده اند.
البته در همین سال ها، کشاورزان ایالت های شمالی با سیل های ویرانگر روبه رو بوده اند ولی وقوع سیل در بعضی از مناطق بیابانی شمال هند، باید مورد توجه بیشتر قرار گیرد.
● آب و هوای عجیب و غریب
اینک ما می دانیم که گرم شدن تدریجی کره زمین، یک واقعیت غیرقابل خدشه است و هرگونه دلیل یا اظهارنظر مخالف آن، غیرعلمی خواهد بود. اما نتایج آتی این تغییرات هنوز به صورت کامل و دقیق مشخص نیست. به هرحال، امروزه کره زمین یکی از بدترین شرایط آب و هوایی خود را در طول قرن های اخیر می گذراند. من معتقدم که از سال ها قبل، کارشناسان باید به عواقب شوم اقدامات غیرمسئولانه در تخریب طبیعت و تولید دی اکسید کربن و سایر گازهای گلخانه ای پی می بردند. و نباید فراموش کرد که نتایج این اقدامات، به صورت های گوناگون نظیر سیل، خشکسالی، قحطی، طوفان و یا گرم تر شدن هوا و در مناطق مختلف روی می دهد. پس باید قبل از اینکه کوه ها از برف تهی شوند و جنگل ها خشک گردند و انسان ها در خشکی هایی که اطراف آنها را سیل فرا گرفته، به دام بیفتند، عکس العمل نشان داد. این کار مثل بازی «پوکر» است که ممکن است در این قمار، حتی پیراهن خود را نیز از دست بدهید!